بررسی علمی خواص عسل بهارنارنج، طبع و عوارض

اسم علمی عسل بهارنارنج که اکثر مردم آن را با نام عسل مرکبات می شناسند (Citrus Honey) است. این عسل تک گل یکی از خوشبوترین و محبوب ترین انواع عسل است که زنبورها آن را از جمع آوری شهد شکوفه های درختان پرتقال، لیمو و نارنج تولید می کنند و یکی از ویژگی های بارز این عسل رنگ و عطر متفاوت آن است. بررسی پژوهش های علمی نشان داده که این محصول سرشار از آنزیم ها و فیتوکمیکال های منحصر به فرد است که آن را نسبت به سایر عسل ها متمایز کرده است.

این محصول جزو عسل های بهاره است و معمولا در اواخر فصل بهار و زمان گلدهی مرکبات شروع می شود. دو قطب اصلی تولید عسل بهارنارنج در ایران جنوب ایران در مناطقی مثل شیراز و استان فارس، هرمزگان و کرمان و همچنین در شمال ایران در مازندران و شهرهایی مانند بابل و ساری است.

در این مطلب هاچ لند قصد داریم به صورت علمی و تخصصی البته به زبان ساده با بررسی ترکیبات فعال و استناد به مطالعات علمی معتبر، خواص عسل بهارنارنج برای سلامتی بدن، طبع، ویژگی های ظاهری و عوارض این محصول بپردازیم پس تا انتها با ما همراه باشید.

بررسی ترکیبات عسل بهارنارنج

برای اینکه درک بهتری نسبت به خواص درمانی این محصول داشته باشیم بهتر است تا ساختار شیمیایی آن را بررسی کنیم. عسل مرکبات صرفا یک ماده قندی و شیرین نیست، زنبورهای کارگر در هنگام جمع آوریش شهد شکوفه های نارنج، پرتقال و لیمو طی یک فرآیند شیمیایی ترکیباتی مفید را به این عسل اضافه می کنند که باعث ایجاد تاثیرات دارویی و فواید درمانی می شود. در این بخش این ترکیبات منحصر به فرد را بررسی خواهیم کرد:

لینالول: به زبان ساده این ماده یک ترپن طبیعی است که باعث ایجاد عطر و بوی خاص بهارنارنج می شود. بر اساس نتایج پژوهش های علمی معتبر لینالول می تواند تاثیرات مثبتی بر سیستم عصبی مرکزی و کاهش اضطراب داشته باشد.

هسپریدین: این ماده یکی از خاص ترین فلاونوئیدهای موجود در عسل بهارنارنج است که توانایی بسیار زیادی در تقویت دیواره عروق خونی و کاهش میزان التهاب دارد.

آنزیم گلوکز اکسیداز: این آنزیم که به وسیله زنبورها به شهد اضافه می شود در صورت تماس با رطوبت پوست، موجب تولید مقدار کنترل شده آب اکسیژنه (هیدروژن پراکسید) شده و از همین بابت باعث ایجاد خاصیت ضدباکتریایی این عسل می شود.

اکثر خاصیت های درمانی عسل بهار نارنج ناشی از وجود ترکیبات زیست فعال در آن است. بررسی مطالعات علمی معتبر روی عسل مرکبات نشان داده این محصول حاوی مقادیر زیادی از فلاونوئیدهایی مثل هسپرتین، نارنجین، لوتئولین، کامفرول، کوئرستین و اسیدهای فنولی مانند فرولیک اسید و کافئیک اسید است. همچنین علت عطر خاص این عسل وجود ترکیبات فراری مثل لینالول است.

رنگ، بو و طبع عسل بهارنارنج

رنگ این عسل به طور معمول طلایی روشن و شفاف است و عطر ملایم و بوی مرکباتی دارد، همچنین طعم شیرین با ته مزه کمی ترش دارد. عسل بهارنارنج طعم تند و تیز عسل های تیره رنگ را ندارد و همین موضوع باعث شده تا انتخاب مناسب تری برای شیرین کردن دمنوش، چای و ماست باشد. علت عطر این محصول به دلیل وجود یک ماده به نام متیل آنترانیلات است که به صورت طبیعی در شکوفه های مرکبات وجود دارد.

طبع عسل بهارنارنج گرم است یا معتدل؟

برخی از منابع سنتی بر این باور هستند که طبع بهارنارنج گرم اما بعضی دیگر اعتقاد دارند که طبعی معتدل رو به گرم دارد. به طور کلی در طب سنتی طبع عسل گرم در نظر گرفته می شود و شما می توانید برای کسب اطلاعات بیشتر مقاله طبع عسل را مطالعه کنید.

مهم ترین خواص عسل بهارنارنج

امروزه خواص عسل بهار نارنج توجه خیلی از متخصصین طب سنتی و علم پزشکی را به خود جلب کرده است، چرا که شکوفه درختان بهارنارنج خاصیت مفرح قلب، نشاط آور و برطرف کننده غم و افسردگی دارند و از همین رو در این بخش قصد داریم مهم ترین خواص این عسل خاص را به زبان ساده و علمی بررسی کنیم.

1- بهبود آرامش و خواب

یکی از شایع ترین فواید بهارنارنج بهبود کیفیت خواب و آرامش است. اما نکته بسیار مهم اینست که طبق شواهد علمی انسانی معتبر، خواص آرامبخشی، کاهش اضطراب و بهبود کیفیت خواب این گیاه ناشی از رایحه درمانی با اسانس شکوفه بهارنارنج (نرولی) است و ارتباطی با مصرف عسل بهارنارنج ندارد. نتایج یک کارآزمایی تصادفی نشان داده استنشاق این عطر باعث بهبود کیفیت خواب و اضطراب در برخی از افراد شده است.

2- ترکیبات آنتی اکسیدانی و پشتیبانی از سلول ها

فلاونوئیدها و پلی فنول های موجود در عسل مرکبات دلیل اصلی فعالیت آنتی اکسیدانی این نوع عسل است و همین ترکیبات باعث خنثی شدن رادیکال های آزاد می شوند. اما به خاطر داشته باشید که عسل هایی مثل بهارنارنج که رنگ روشنی دارند نسبت به عسل های تیره مقدار کمتری ترکیبات آنتی اکسیدانی دارند، اما با این وجود همچنان جایگزین بسیار مناسبی برای قندهای مصنوعی و شکر است.

3- خاصیت ضدمیکروبی و التیامی

اکثر عسل ها به دلیل داشتن رطوبت پایین، میزان قند بالا و تولید مقدار کنترل شده پراکسید هیدروژن (آب اکسیژنه)، خاصیت ضدباکتریایی دارند. طبق پژوهش های علمی معتبر، مصرف عسل مرکبات می تواند باعث مهار رشد و بیوفیلم چندین باکتری بیماری زا می شود. اما باید دقت کنید که این محصول به هیچ وجه نباید جایگزین آنتی بیوتیک ها برای درمان زخم ها و عفونت مورد استفاده قرار گیرد.

4- کمک به قلب و فشار خون

بر اساس مطالعات علمی معتبر، فلاونوئیدها و پتاسیم موجود در عسل های مرکبات ارتباط مستقیمی با سلامت عروق و کنترل فشار خون دارند. در صورتی که این محصول را جایگزین قندهای مصنوعی و صنعتی کنید قدم مثبتی برای سلامت قلب برداشته اید. برای کسب اطلاعات بیشتر پیشنهاد می کنیم حتما مقاله خواص عسل برای قلب را مطالعه کنید.

5- کمک به سیستم گوارشی

از گذشته از عسل برای آرام کردن معده و کمک به هضم استفاده می شده است، چرا که بخشی از قندهای موجود در این محصول نقش پری بیوتیک دارند و به همین دلیل می توانند نقش مهمی در بهبود سیستم گوارشی داشته باشد. از همین رو عسل بهارنارنج به خاطر ملایم بوده یکی از بهترین گزینه ها برای معده های حساس است.

6- تقویت سیستم ایمنی

ویتامین C و ترکیبات آنتی اکسیدانی موجود در عسل بهارنارنج در کنار خواص تسکین دهندگی برای گلو، این محصول را به انتخاب مناسبی برای فصل سرماخوردگی تبدیل کرده است. اما پیشنهاد می کنیم برای کسب اطلاعات بیشتر درباره نحوه تاثیرگذاری این عسل برای گلودرد و سرفه پیشنهاد می کنیم حتما مقاله عسل برای سرفه را مطالعه کنید.

7- بهبود عملکرد مغز، تمرکز و حافظه

طبق مطالعات علمی معتبر عسل های مرکبات می توانند آنزیم هایی مثل کولین استرازها که موجب تخریب حافظه می شوند را تا حدی مهار می کنند، از طرف دیگر گلوکز منبع سوخت مغز است. پیشنهاد می کنیم که برای آشنایی بیشتر با تاثیرات عسل بر روی مغز حتما مطلب جامع خواص عسل برای اعصاب را مطالعه کنید.

8- پوست شاداب

وجود رطوبت و ترکیبات آنتی اکسیدانی در عسل بهارنارنج به شادابی پوست کمک می کند، از همین رو این محصول یکی از رایج ترین پایه های ماسک خانگی است. برای آشنایی بیشتر پیشنهاد می کنیم مطالب تخصصی خواص عسل برای پوست و ماسک عسل را مطالعه کنید.

عسل بهارنارنج شمال بهتر است یا جنوب؟

یکی از سوالات پرتکرار درباره عسل مرکبات اینست که کدام عسل بهار نارنج بهتر است، هیچ تفاوتی ندارد چرا که ترکیبات اصلی آن ها تفاوتی ندارد و صرفا بافت و طعم آن ها کمی متفاوت است. عسل بهارنارنج تولید شده در جنوب کشور به دلیل اینکه در آب و هوای گرم تر و خشک تر به دست می آید غلظت بالاتری داشته و رطوبت آن کمتر است از همین رو دیرتر شکرک می زند. اما عسل بهارنارنج به دست آمده در شمال کشور به دلیل میزان رطوبت بالا، بافت رقیق تری داشته و کمی خوش عطرتر است. پس نمی توانیم بگوییم که کدامیک خاصیت بیشتری دارد و انتخاب بین این دو محصول صرفا باید بر اساس سلیقه باشد.

ویژگی ها	عسل مرکبات شمال کشور	عسل مرکبات جنوب کشور
غلظت و رطوبت	رقیق تر ( به علت رطوبت بالاتر)	غلظت بیشتری دارد.
سرعت رس بستن	زود رس است.	دیرتر رس می بندد.
عطر و طعم	عطر و طعم ملایم تری دارد.	طعم قوی تر و شیرین تر

تنها روش تشخیص اصالت، کیفیت و طبیعی بودن صرفا بررسی شاخص های آزمایشگاهی است، تمام محصولات هاچ لند دارای برگه آزمایش معتبر است که می توانید با مراجعه به صفحه خرید عسل طبیعی بعد از مشاهده تاییدیه هر محصول، آن را با اطمینان خاطر تهیه کنید.

بهترین زمان و روش مصرف عسل بهارنارنج

بهترین میزان و زمان مصرف عسل بهارنارنج برای جذب حداکثر پلی فنول ها و ریز مغذی ها موجود در آن، مصرف دو قاشق از این عسل به صورت ناشتا (نیم ساعت قبل صبحانه) یا میان وعده است، البته مصرف این عسل پیش از خواب نیز مفید است. البته دقت کنید به هیچ وجه عسل خام را به مایعات (دمنوش ها) داغ اضافه نکنید چرا که دمای بالا موجب از بین رفتن آنزیم ها و ترکیبات مفید این ماده می شود.

برای بهره بردن از تمام خواص این عسل می توانید چند قطره لیمو ترش تازه هم به آن اضافه کنید. برای بهبود کیفیت خواب می توانید یک قاشق عسل را به دمنوش بابونه یا یک لیوان شیر ولرم اضافه کرده و یک ساعت پیش از خواب میل کنید.

اشتباهات رایج درباره عسل بهارنارنج

امروزه باورهای اشتباهی درباره عسل بهارنارنج وجود دارد که در این قسمت قصد داریم تمام این اشتباهات رایج را اصلاح کنیم. یکی از تصورات عموم مردم این است که بهارنارنج قند خون را بالا نمی برد، اما این تصور کاملا اشتباه است چرا که همه عسل ها قند دارند و به صورت طبیعی میزان قند خون را افزایش می دهند، صرفا شاخص گلیسمی عسل از شکر کمتر است.

باور اشتباه بعدی این است که هر چقدر رنگ عسل بهار نارنج روشن تر باشد، خالص تر است اما کاملا اشتباه است چرا که رنگ عسل به نوع گل یا گیاهی که از آن تغذیه شده بستگی دارد و به هیچ وجه نمی توان از رنگ، اصالت آن را تشخیص داد. بهترین روش برای اطمینان از طبیعی و کیفیت این محصول بررسی شاخص های آزمایشگاهی است و شما می توانید برگه آزمایش معتبر عسل بهارنارنج هاچ لند را در همین صفحه مشاهده کنید.

عوارض و موارد احتیاط عسل بهارنارنج

مصرف عسل بهارنارنج برای اکثر افراد مفید است اما در برخی از موارد باید با احتیاط مصرف شود چرا که ممکن است عوارضی به همراه داشته باشد، از همین رو پیش از مصرف حتما به نکات زیر دقت کنید:

• سیستم گوارشی کودکان زیر 1 سال هنوز کامل نشده و به همین دلیل قابلیت هضم باکتری کلستریدیوم بوتولینوم را ندارد و در صورت مصرف ممکن است باعث بوتولیسم نوزادی شود، پس مصرف عسل برای کودکان زیر 1 سال مطلقا ممنوع است.
• عسل میزان بالیی قند طبیعی مثل گلوکز و فروکتوز دارد و افراد دیابتی بهتر است پیش از مصرف با پزشک متخصص مشورت کنند.
• اگر به گرده گل یا سایر محصولات عسل حساسیت دارید بهتر است با احتیاط و نظر پزشک مصرف کنید.

تمام اطلاعات این مطلب فقط جنبه اطلاع رسانی دارند، عسل صرفا یک مکمل طبیعی با ارزش است و نباید به هیچ وجه جایگزین درمان و داروهای پزشکی شود.

اطلاعات ارائه شده در این مقاله صرفا جنبه آگاهی بخشی دارد. عسل یک مکمل غذایی ارزشمند است اما هرگز نباید جایگزین داروهای تجویز شده توسط پزشک برای بیماری های حاد تلقی شود.

سوالات متداول درباره خواص عسل بهارنارنج

1- آیا عسل بهارنارنج باعث کاهش فشار خون می شود؟

بله، این عسل به دلیل داشتن ترکیبات آنتی اکسیدانی و پتاسیم می تواند باعث انعطاف پذیری عروق خونی شود. مصرف منظم این عسل در کنار رژیم غذایی سالم می تواند موجب تنظیم و کاهش نسبی فشار خون شود.

2- طبع عسل بهارنارنج چیست؟

طبق نوشته های طب سنتی طبع این عسل گرم یا معتدل رو به گرمی است.

3- عسل بهارنارنج شمال بهتر است یا جنوب؟

هر دو عسل کیفیت بالایی داشته و مفید هستند، اما محصول تولید شده در جنوب کشور غلظت بالاتری داشته، ماندگاری بیشتری دارد و همچنین در بعضی از موارد خوش عطرتر است. اما از نظر اصالت تفاوتی ندارند.

4- چرا به این محصول عسل مرکبات می گویند؟

عسل بهارنارنج همان عسل مرکبات است چرا که از شهد گل های مرکبات مثل پرتقال، نارنج و لیمو تهیه شده است.

جمع بندی

عسل بهارنارنج جزو یکی از عسل های تک گل رنگ روشن است که عطر و طعم ملایم و متمایزی دارد. این عسل به دلیل داشتن ترکیبات مفید و منحصر به فردی مثل لینالول، هسپریدین و فلاونویدها خواص درمانی متعددی مانند خاصیت آنتی اکسیدانی، ضد میکروبی و انرژی بخشی دارد. مصرف این محصول بدن شما در مقابل رادیکال های آزاد، استرس و باکتری ها واکسینه می کند. دقت کنید تنها روش تشخیص اصالت این محصول برگه آزمایشگاه معتبر است و شما می توانید برگه آزمایش عسل بهارنارنج را در صفحه این محصول مشاهده کنید.

امیدواریم از مطالعه این مقاله لذت و استفاده کافی برده باشید، لطفا نظرات و تجربیات خود در این زمینه را با ما و سایر علاقه مندان به اشتراک بگذارید.