ژل رویال چگونه تولید می شود؟ صفر تا صد تولید ژل رویال طبیعی و پرورشی

ژل رویال یک محصول طبیعی بسیار پیچیده و غنی است که حاصل فرآیندهای پیچیده بیولوژیک و شیمیایی در بدن زنبور عسل است به زبان ساده تر شاه انگبین ترشح کرم رنگ  است که از غدد هیپوفارنژیال و غدد فکی زنبورهای کارگر مترشح می شود و به عنوان غذای اختصاصی ملکه و لاروهای جوان است.

اما شاید خیلی از افراد کنجکاو باشند که ژل رویال چگونه تولید می شود؟ از چه چیزی درست می شود؟ زنبورداران چگونه آن را برداشت می کنند؟ همچنین در این مطلب قصد داریم با بررسی دقیق آناتومی بدن زنبور و روش های برداشت ژل رویال از کندو را بررسی کنیم تا بیشتر با این ماده معجزه آسا آشنا شویم.

ژل رویال از چه چیزی درست می شود؟ (بررسی بیولوژیکی و آناتومی)

خیلی از خریداران و دنبال کنندگان هاچ لند از ما می پرسند که ژل رویال از چی درست میشه؟ یا آیا زنبورها، ژل رویال را از شهد گل ها جمع آوری می کنند؟ پاسخ اینست که نه، ژل رویال در واقع یک ماده است که توسط زنبورها تولید می شود و نه جمع آوری، که حاصل سنتز و فرآوری مواد غذایی در بدن زنبور است.

برای تولید هر قطره ژل رویال، زنبورهای کارگر پرستار که غالبا 3 تا 12 روز سن دارند باید قبل از تولید این ماده، گرده گل و عسل مصرف کنند چرا که گرده گل منبع اصلی پروتئین، چربی ها و ویتامین ها است و از طرف دیگر عسل منبع غنی کربوهیدرات ها و انرژی است. برای آشنایی بیشتر با فواید درمانی این ماده می توانید مقاله خواص ژل رویال را مطالعه کنید.

روش های تولید و برداشت ژل رویال در زنبورستان

بعد از بررسی نحوه تولید ژل رویال در بدن زنبور باید بدانیم طرز تهیه ژل رویال توسط زنبوردار چگونه است؟ در این بخش قصد داریم به بررسی روش های تولید و برداشت ژل رویال در زنبورستان بپردازیم. در واقع دو روش برای برداشت ژل رویال وجود دارد که عبارتند از:

1- روش طبیعی (بچه دهی کندو)

زمانی زنبورها ژل رویال اضافی تولید می کنند که کندو شلوغ شده باشد و زنبورها بخواهند ملکه جدیدی بسازند. در این شرایط خانه هایی به شکل بادام زمینی که به آن ها شاخون نیز گفته می شود می سازند و این شاخون ها را با ژل رویال پر می کنند. اما این روش یک عیب اساسی دارد و آن هم اینست که این روش فقط چند گرم در سال بیشتر تولید می کنند که مقدار قابل توجهی نیست!

2- روش پیوند زنی (روش اصلاح شده و مدرن)

این روش را با نام تولید مصنوعی می شناسند، اما در واقع ژل رویال تولیدی در این روش کاملا طبیعی است، در این روش زنبورداران شرایطی فراهم می کنند که زنبورها احساس نیاز فوری به ملکه احساس می کنند و باعث می شود هزاران زنبور پرستار شروع به تولید سریع ژل رویال کنند.

مراحل قدم به قدم تولید ژل رویال (سیستم پیوند زنی)

برای آشنایی بیشتر با تهیه ژل رویال در زنبورستان های حرفه ای باید با 6 قدم را مرور کنید، ما در زنبورستان های هاچ لند در سراسر کشور از همین روش برای تولید ژل رویال با کیفیت هاچ لند استفاده می کنیم.

قدم اول: آماده سازی کندوی پرستار

همه چیز با یک کلنی قدرتمند شروع می شود. کندویی انتخاب می‌شود که پر از جمعیت جوان و زنبورهای پرستار است. نکته کلیدی اینجاست که ملکه از بخش پرورش لارو جدا می شود تا زنبورها احساس بی ملکه بودن کنند و انگیزه تولید ژل پیدا کنند.

قدم دوم: نصب فنجانک های پایه

زنبوردار به جای اینکه منتظر بماند زنبور موم بافی کند، از فنجانک‌های کوچک پلاستیکی یا مومی استفاده می کند که روی تیرک های چوبی نصب شده اند. این فنجانک ها نقش همان سلول ملکه (شاخون) را بازی می کنند.

قدم سوم: عملیات پیوند زدن

این مهم ترین مرحله در طرز تهیه ژل رویال است. زنبوردار با یک سوزن ظریف، لاروهای بسیار کوچک (زیر 24 ساعت سن) را از شان های معمولی بر می دارد و به داخل این فنجانک ها منتقل می کند. حال چرا لارو زیر 24 ساعت؟ چون اگر لارو بزرگتر باشد، زنبورها آن را به عنوان ملکه قبول نمی کنند و ژل بی کیفیتی تولید می کنند.

قدم چهارم: انتقال به کندو و شروع تولید

تیرک های حاوی لارو وارد کندوی پرستار می شوند. زنبورهای کارگر با دیدن این لاروها و احساس نیاز به ملکه، دیوانه وار شروع به ترشح ژل رویال خالص در داخل فنجانک ها می کنند تا ملکه های آینده را تغذیه کنند.

قدم پنجم: زمان طلایی برداشت

دقیقا 72 ساعت (3 روز) پس از پیوند زنی، زمان برداشت ژل رویال فرا می‌رسد. چرا 3 روز؟ اگر زودتر برداشت شود، مقدار ژل بسیار کم است. اگر دیرتر برداشت شود لارو در حال رشد، ژل را می خورد و مقدار محصول کم می‌شود. در ساعت هفتاد و دوم، فنجانک ها لبریز از ژل رویال هستند.

قدم ششم: استخراج و ذخیره سازی

تیرک ها از کندو خارج می شوند. ابتدا موم سر فنجانک ها بریده می شود، سپس لارو از داخل ژل خارج شده و در نهایت، ژل رویال خالص و کرم رنگ توسط قاشق های چوبی یا دستگاه مکش تخلیه و بلافاصله فریز می‌شود.

تجهیزات مورد نیاز برای تهیه ژل رویال

اگر علاقه مند به زنبورداری هستید، برای این کار به ابزار زیر نیاز دارید:

سوزن پیوند: برای انتقال لاروهای میکروسکوپی.

فنجانک و تیرک: برای بازسازی سلول ملکه.

شبکه مانع ملکه: برای جلوگیری از تخم ریزی ملکه در قاب های ژل.

یخدان و فریزر: حیاتی‌ترین ابزار! (ژل رویال در دمای محیط به سرعت فاسد می‌شود).

نکته بسیار مهم: بسیاری از افراد نمی دانند که نحوه نگهداری به اندازه نحوه تولید مهم است. ژل رویال تازه، به شدت به موارد زیر حساس است:

گرما: دمای محیط در عرض چند ساعت، خواص درمانی آن (مثل 10-HDA) را نابود می کند.

نور: اشعه ماورا بنفش، ترکیبات آن را تجزیه می کند (به همین دلیل باید در ظروف تیره باشد).

هوا: اکسیژن باعث اکسید شدن و تغییر رنگ ژل می شود.

توصیه هاچ لند: همیشه مطمئن شوید ژل رویالی که می‌خرید، زنجیره سرما را از کندو تا خانه شما طی کرده باشد. ما در هاچ لتد، محصول را مستقیما از فریزر و با کول باکس و همراه یخ خشک ارسال می کنیم.

کارخانه تولید ژل رویال در سر زنبورها

هنگامی که زنبورهای کارگر، گرده گل و عسل را مصرف می کنند این دو ماده در سیستم گوارشی آن ها هضم شده و طی یک فرآیند بسیار پیچیده وارد خون زنبور شده و به غدد هیپوفارنژیال و مندیبولار منتقل می شود و در نهایت ژل رویال تولید می شود.

• غدد هیپوفارنژیال در واقع مسئول اصلی تولید پروتئین های شیری رنگ ژل رویال هستند.
• غدد مندیبولار یا همان غدد فکی زنبور عسل است که وظیفه تولید اسید چرب منحصر به فرد ژل رویال یا همان HDA-10 را دارد.

در نتیجه ژل رویال یک ترکیب از پروتئین های هضم شده گرده گل در سیستم گوارشی زنبور، آنزیم های بزاقی زنبور و اسیدهای چرب خاص است که به صورت مستقیم از دهان زنبورهای پرستار به داخل سلول ملکه یا لاروها انتقال داده می شود.

نکته بسیار مهم: کیفیت ژل رویال به صورت مستقیم با کیفیت گرده گلی که زنبورها مصرف می کنند بستگی دارد از همین رو اگر کندوها در یک منطقه با پوشش گیاهی ضعیف قرار داشته باشند، زنبورهای پرستار نمی توانند ژل رویالی با کیفیت تولید کنند.

سوالات متداول درباره نحوه تولید ژل رویال

1- آیا ژل رویال مدفوع زنبور است؟

خیر، این یک باور غلط است، ژل رویال در واقع از غدد دهانی و حلقی سر زنبور عسل ترشح می شوند و هیچ ربطی به سیستم دفع زنبور ندارد از همین رو پاک ترین و خالص ترین فرآورده زنبور عسل است.

2- تفاوت ژل رویال طبیعی و صنعتی چیست؟ 

ما ژل رویال مصنوعی یا ساخته شده در کارخانه توسط دستگاه نداریم و تمام ژل رویال های موجود در بازار توسط زنبورها تولید می شوند اما تفاوت اصلی فقط در روش برداشت است، در روش طبیعی زنبور این ماده را به صورت طبیعی تولید می کند اما در روش پرورشی یا پیوند زنی زنبورداران با روش های پیوندی، زنبور را ترغیب به تولید بیشتر می کنند و کیفیت هر دو ژل رویال یکسان است.

3- هر کندو چقدر ژل رویال تولید می کند؟

ژل رویال به صورت طبیعی و بدون دخالت زنبوردار، هر کندو 10 گرم، شاه انگبین تولید می کند؛ اما در روش های پیوند زنی یک کندو تقریبا می تواند در طول فصل برداشت از بهار تا تابستان بین نیم کیلو تا یک کیلو ژل رویال تولید کند.

4- چرا قیمت ژل رویال گران است؟

برداشت ژل رویال به دلیل پیچیدگی و شرایط سخت انتقال لارها و نگهداری دشوار، فرآیند پر زحمت و پر هزینه است از همین رو ژل رویال قیمت بیشتری نسبت به سایر محصولات زنبور عسل دارد.

در این مطلب سعی کردیم که به بررسی نحوه تشکیل ژل رویال بپردازیم و به صورت علمی و تخصصی این موضوع را بررسی کنیم، امیدواریم از مطالعه این مقاله لذت و استفاده کافی برده باشید، لطفا نظرات و تجربیات خود در این زمینه را با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.