ترکیبات گرده گل – ارزش غذایی + پروتئین، ویتامین، مواد معدنی و آنتی اکسیدان
ترکیبات گرده گل سرشار از پروتئین های منحصر به فرد مثل کربوهیدارت ها، ویتامین ها، چربی های مفید، مواد معدنی و آنتی اکسیدان های طبیعی و قوی است که آن را به یکی از مواد غذایی شگفت انگیز و پر فایده تبدیل کرده است.
البته ترکیبات گرده گل بسته به منبع تغذیه زنبورهای عسل، فصل برداشت و نوع فرآوری می تواند متفاوت باشد اما به صورت کلی این ماده حاوی ترکیباتی شگفت انگیز است که به آن را به یک ابر غذا (سوپر فود) تبدیل کرده که از گذشته تا به امروز در طب سنتی به عنوان یک ماده دارویی مورد استفاده قرار گرفته است و در این مقاله قصد داریم با استناد به تحقیقات علمی معتبر قبل از خرید گرده گل هاچ لند به بررسی ترکیبات این ماده بپردازیم.
فهرست مطالب
ارزش غذایی گرده گل (هر 100 گرم)
همانطور که اشاره کردیم بررسی ها نشان داده ترکیبات گرده گل شامل کربوهیدارت ها، پروتئین ها، اسیدهای چرب ضروری، ویتامین ها و مواد معدنی مفید است. هر 100 گرم گرده گل دارای ارزش غذایی مشخصی است که می تواند انرژی مورد نیاز روزانه بدن را تامین کند و در این بخش به بررسی ارزش غذایی 100 گرم از این ماده خواهیم پرداخت تا بیشتر با آن آشنا شویم.
اما قبل از بررسی ترکیبات این ماده نیاز دارید بدانید گرده گل چیست؟ گرده گل از گرده ای که روی بدن زنبورها هنگام پرواز از یک گل به گل دیگر جمع می شود بدست می آید و سرشار از کربوهیدرات ها، ویتامین ها، پروتئین ها، لیپیدها، قندهای ساده، مواد معدنی و اسیدهای چرب تشکیل شده و به همین دلیل ارزش غذایی بالایی دارد و متخصصین بر این باورند که این ماده یک سوپر فود یا ابر غذا محسوب می شود.
پروتئین ها و آمینواسیدهای موجود در ژل رویال
یکی از مهم ترین و اصلی ترین ترکیبات گرده گل، پروتئین های موجود در آن است. به ازای هر 100 گرم گرده گل، 10 تا 40 گرم آن را پروتئین ها تشکیل می دهند؛ این میزان پروتئین در مقایسه با منابع گیاهی خیلی بیشتر است و در مواردی با میزان پروتئین موجود در گوشت و تخم مرغ نیز برابری می کند.
همچنین از لحاظ کیفیت هم پروتئین موجود در گرده گل به دلیل داشتن آمینواسیدهای آزاد، جذب بیشتری داشته و به همین دلیل می تواند انتخاب بسیار مناسبی برای ورزشکاران و کودکان در حال رشد باشد که در مقاله خواص گرده گل برای ورزشکاران به صورت مفصل به این موضوع پرداختیم.
آمینواسیدهای گرده گل و نقش آن ها
در جدول زیر سعی کردیم تا آمینواسیدهای ضروری گرده گل را معرفی کرده و نقش درمانی و دارویی هر کدام را نیز ذکر کنیم:
| نام آمینواسید | کارکرد اصلی در بدن |
|---|---|
| ترئونین (Threonine) | تقویت سیستم ایمنی و سلامت کبد |
| والین (Valine) | افزایش انرژی و بازسازی بافت های عضلانی |
| متیونین (Methionine) | سم زدایی کبد و بهبود متابولیسم چربی ها |
| ایزولوسین (Isoleucine) | تعادل قند خون و ترمیم بافت ها |
| لوسین (Leucine) | تحریک ساخت پروتئین و افزایش توده عضلانی |
| فنیل آلانین (Phenylalanine) | پیش ساز هورمون های دوپامین و آدرنالین |
| لیزین (Lysine) | بهبود جذب کلسیم و تقویت بافت استخوانی و پوستی |
| تریپتوفان (Tryptophan) | تولید سروتونین و کمک به خواب و خلق و خو |
| هیستیدین (Histidine) | ترمیم بافت ها و تولید هموگلوبین خون |
تنوع این آمینواسیدها باعث شده تا گرده گل با داشتن دامنه وسیعی از آمینواسیدهای ضروری به یک ابر غذا شگفت انگیز تبدیل شود.
دلیل کامل بودن پروفایل آمینواسیدهای گرده گل چیست؟
زمانی که به پروفایل آمینواسیدهای ضروری گرده گل دقت می کنیم یاد ضرب المثل معروف “آنچه خوبان همه دارند تو یک جا داری” می افتیم؛ چرا؟ زمانی که شما پروفایل آمینواسیدهای ضروری دیگر منابع طبیعی را بررسی می کنید اکثرا فاقد یک یا چندین آمینواسید هستند.
به طور مثال میزان لیزین موجود در غلات، بسیار کم است یا حبوبات، میتونین کمی دارند؛ به همین دلیل خیلی از متخصصین و محققین حوزه تغذیه بر این باور هستند که پروفایل آمینواسیدهای ضروری گرده گل کامل است.
کربوهیدارت های و قندهای گرده گل
مقدار زیادی از کربوهیدرات های گرده گل را قندهای ساده ای مثل گلوکز، فروکتوز و ساکارز تشکیل می دهد. این ترکیبات گرده گل علاوه بر اینکه منبعی برای تامین انرژی روزانه هستند بر طعم این محصول نیز تاثیر می گذارند.
اگر میزان ساکارز گرده گل بیشتر باشد طعم آن شیرین تر خواهد شد و جذب انرژی آن نیز سریع تر اتفاق می افتد؛ اما اگر میزان گلوکز و فروکتوز آن بیشتر باشد شیرینی آن ملایم تر خواهد شد و از طرفی هم انرژی آن پایدارتر و طولانی تر می شود.
وجود این قندهای ساده در بین ترکیبات گرده گل باعث شده این ماده را به عنوان یک سوپر فود مناسب برای ورزشکاران دانست چرا که انرژی خوبی برای ریکاوری بدن تزریق می کند.
گرده گل علاوه بر قندهایی که معرفی کردیم فیبر دارد که بررسی ها نشان داده در هر 100 گرم از این ماده 0.3 تا 20 گرم فیبر وجود دارد؛ فیبرهای محلول گرده گل موجب تنظیم قند خون و کاهش کلسترول شده و فیبرهای نامحلول با افزایش حجم محدود به سلامت روده و سیستم گوارش کمک کرده و از بروز یبوست جلوگیری می کند. وجود آنزیم ها و آمینواسیدها باعث بهبود هضم می شود و به صورت مفصل تر در مطلب گرده گل و مشکلات گوارشی توضیح داده ایم.
چربی ها و اسیدهای چرب ضروری گرده گل
بررسی تحقیقات نشان داده ترکیبات گرده گل سرشار از اسیدهای چرب ضروری است که بدن شما توان ساخت آن ها را ندارد؛ شاخص ترین این اسیدهای چرب ضروری امگا 3 (آلفا-لینولنیک یا ALA) و امگا 6 (لینولئیک یا LA) هستند. اما نکته مهم اینجاست که میزان مصرف این دو اسید چرب باید متعادل باشد، به طور مثال مصرف بیشتر امگا 6 نسبت به امگا 3 موجب بروز تاثیرات التهابی می شود. بهترین نسبت مصرف این دو اسید چرب نسبت 3 امگا 6 و نسبت 1 برای امگا 3 است.
اسیدهای چرب شاخص
در ترکیبات گرده گل چندین اسید چرب شاخص وجود دارد که در این بخش به آن ها می پردازیم و در جدول زیر می توانید این اسیدهای چرب شاخص و نقش آن ها را مشاهده کنید:
| نام اسید چرب | خانواده | نقش در سلامتی |
|---|---|---|
| اسید اولئیک (Oleic Acid) | امگا 9 | موثر در کاهش کلسترول بد LDL و افزایش کلسترول خوب HDL |
| اسید لینولئیک (Linoleic Acid) | امگا 6 | ضروری برای رشد سلول ها و حفظ سلامت پوست |
| آلفا لینولنیک (Alpha Linolenic Acid, ALA) | امگا 3 | خاصیت ضد التهابی و نقش مهم در سلامت مغز و قلب |
پروفایل متنوع اسیدهای چرب شاخص موجود در گرده گل باعث شده این ماده به یکی از مکمل های طبیعی و قدرتمند برای درمان و بهبود بیماری های قلبی، مغزی و بیماری های التهابی تبدیل کرده است.
ویتامین ها و مواد معدنی گرده گل
همانطور که اشاره کردیم، ترکیبات گرده گل بسته به منطقه برداشت می توانند متفاوت باشند و در جدول زیر می توانید ویتامین های موجود در این ماده را مشاهده کنید:
ویتامین ها
| ویتامین | مقدار تقریبی در هر 100 گرم | نقش و خواص اصلی |
|---|---|---|
| ویتامین A / بتاکاروتن | 1 تا 20 میلی گرم | تقویت بینایی و سلامت پوست |
| ویتامین B1 (تیامین) | 0.6 تا 1.3 میلی گرم | بهبود متابولیسم انرژی |
| ویتامین B2 (ریبوفلاوین) | 0.6 تا 2.6 میلی گرم | سلامت اعصاب و پوست |
| ویتامین B3 (نیاسین) | 4 تا 14 میلی گرم | کاهش کلسترول و بهبود گردش خون |
| ویتامین B5 (اسید پانتوتنیک) | 0.5 تا 2 میلی گرم | سنتز هورمون ها |
| ویتامین B6 (پیریدوکسین) | 0.2 تا 0.7 میلی گرم | تنظیم خلق و خو و متابولیسم پروتئین |
| ویتامین B7 (بیوتین) | 0.05 تا 0.07 میلی گرم | تقویت مو و ناخن |
| ویتامین B9 (فولات) | 0.3 تا 1 میلی گرم | تولید گلبول های قرمز |
| ویتامین C | 7 تا 56 میلی گرم | تقویت سیستم ایمنی و آنتی اکسیدان های قوی |
| ویتامین D | 2 تا 3 میکروگرم در 10 گرم | متابولیسم کلسیم و سلامت استخوان |
| ویتامین E (توکوفرول) | 4 تا 32 میلی گرم | محافظت از سلول ها در برابر استرس اکسیداتیو |
وجود این ترکیبات و ویتامین ها در گرده گل موجب شده این ماده شگفت انگیز تاثیرات مثبتی در بهبود سندرم تخمدان پلی کیستیک داشته باشد که در مقاله گرده گل و تنبلی تخمدان هاچ لند به صورت مفصل به بررسی این موضوع پرداخته ایم.
مواد معدنی ضروری
گرده گل سرشار از مواد معدنی ضروری و مفید برای سلامتی بدن مثل پتاسیم، کلسیم، فسفر، آهن، روی، منگنز و سلنیوم است که در جدول زیر می توانید نقش و کارکرد این ترکیبات را سلامت عمومی را بررسی کنیم.
| ماده معدنی | مقدار تقریبی در هر 100 گرم | نقش و خواص اصلی |
|---|---|---|
| پتاسیم (K) | 400 تا 2000 میلی گرم | تنظیم فشار خون و بهبود عملکرد عضلات |
| فسفر (P) | 80 تا 600 میلی گرم | سلامت استخوان و تولید انرژی |
| کلسیم (Ca) | 20 تا 300 میلی گرم | بهبود ساختار استخوان و دندان |
| منیزیم (Mg) | 20 تا 300 میلی گرم | آرامش عصبی و پیشگیری از گرفتگی عضلات |
| آهن (Fe) | 1 تا 17 میلی گرم | ساخت هموگلوبین و اکسیژن رسانی (کم خونی و گرده گل) |
| روی (Zn) | 3 تا 25 میلی گرم | تقویت سیستم ایمنی و باروری مردان |
| منگنز (Mn) | 2 تا 11 میلی گرم | فعال سازی آنزیم های گوارشی |
| سلنیوم (Se) | 0.005 تا 0.05 میلی گرم | آنتی اکسیدان قوی و محافظت از DNA |
آنتی اکسیدان ها و ترکیبات زیست فعال
در این بخش به بررسی آنتی اکسیدان ها و ترکیبات زیست فعال گرده گل میپردازیم که بیشتر با این محصول و ترکیبات آن آشنا شوید.
فلانوئیدها و پلی فنول ها
گرده گل سرشار از فلانوئیدهایی مثل روتین، کورستین، کامفرول و آپیژنین است که همگی این عناصر به عنوان یک آنتی اکسیدان قوی عمل کرده و خواص درمانی زیادی مثل تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهابات مزمن و مهار رشد سلول های سرطانی را برای شما به همراه دارد.
کارتنوئیدها (بتاکاروتن، لیکوپن)
بتاکاروتن و لیکوپن جزو کارتنوئیدهای اصلی در ترکیبات گرده گل هستند. بتاکاروتن ویتامین A نیست اما در بدن به ویتامین A تبدیل می شود. به زبان ساده تر بتاکارونن بعد از ورود به بدن توسط کبد تجزیه شده و به ویتامین A (رتینول) تبدیل می شود که به شدت برای سلامت چشم ضروری است از طرف دیگر لیکوپن موجود در گرده گل یک آنتی اکسیدان طبیعی قوی است که خواص ضد سرطانی و ضد التهاب پروستات دارد.
فیتواسترول ها
یکی دیگر از ترکیبات گرده گل، فیتواسترول ها مثل بتاسیتوسترول و استیگماسترول هستند که می توانند نقش کلیدی در کاهش کلسترول خون، بهبود سلامت قلب و بهبود پروستات داشته باشند.
آنزیم های گرده گل
گرده گل حاوی مقادیر زیادی آنزیم های فعال مانند ساکاراز، آمیلاز و فسفاتاز است که باعث تسهیل هضم و جذب مواد غذایی می شود علاوه بر این حضور این آنزیم در گرده گل موجب تقویت سیستم گوارش شده و متابولیسم کربوهیدرات را هم بهبود می بخشد.
عوامل موثر بر ترکیبات گرده گل
خیلی از افراد بر این باورند که ترکیبات گرده گل ثابت است اما این باور غلط است و این ترکیب ها بر اساس نوع تغذیه، منطقه و نوع برداشت و حتی نوع فرآوری می تواند متفاوت باشد و همین موضوع باعث دامنه وسیع ارزش غذایی گرده گل شده است. در این بخش قصد داریم تا با بررسی عوامل موثر بر ترکیبات گرده گل بتوانیم درک درست تری نسبت به هر نوع این محصول داشته باشیم.
| عوامل تاثیرگذار | توضیحات |
|---|---|
| نوع گیاه | گرده گل بلوط، بید یا آفتابگردان ترکیبات پروتئین، اسیدهای چرب و ویتامین های متفاوتی دارند |
| جغرافیا | خاک، آب و هوا و شرایط اقلیمی می توانند بر میزان مواد معدنی مثل پتاسیم، منیزیم و آهن تاثیر بگذارند |
| فصل برداشت | گرده های بهاری معمولا سرشار از ویتامین ها هستند، در حالی که گرده های تابستانی غنی تر از مواد معدنی اند |
| روش جمع آوری | کیفیت و خلوص گرده بسته به نوع تله های زنبورداری (روزنه ای، برشی، کف دار) متفاوت است |
| فرآوری | گرده گل تازه، خشک یا لیوفیلیزه شده ارزش تغذیه ای و ماندگاری متفاوتی دارند |
| رطوبت و نگهداری | بهترین کیفیت زمانی حفظ می شود که رطوبت گرده 6 تا 8 درصد باشد و در ظروف دربسته و مقاوم به نور و هوا نگهداری شود |
مقایسه گرده گل تازه و گرده گل خشک (لیوفیلیزاسیون)
گرده گل تازه تقریبا 20 تا 30 درصد رطوبت دارد که این میزان عدد بالایی است و علاوه بر این ارزش غذایی و فعالیت آنزیمی آن نیز بالاست. برای حفظ کیفیت نیاز است تا بعد از جمع آوری فریز شود تا رشد میکروارگانیسم ها متوقف شوند.
اما در گرده گل خشک را در دمای زیر 30 درجه سانتیگراد خشک کرده و با استفاده از روش های صنعتی رطوبت آن را به بازه 6 تا 8 درصد کاهش می دهند. این روش ماندگاری گرده گل را به چند ماه تا یکسال افزایش می دهد اما در این فرآیند ممکن است برخی از ویتامین ها کاهش پیدا کرده یا حتی از بین بروند.
یکی از بهترین انواع گرده گل، نوع لیوفیلیزه شده (خشک شدن انجمادی) است. در این روش گرده گل را در حالت خلا و انجماد سریع خشک می کنند و مزیت این روش اینست که به ترکیبات گرده گل آسیبی وارد نمی شود همچنین ماندگاری آن بسیار بیشتر می شود.
نحوه و میزان مصرف گرده گل
نحوه و میزان مصرف این ترکیب شگفت انگیز بسته به هدف درمانی و شرایط سلامت عمومی می تواند متفاوت باشد؛ بهترین روش و نحوه مصرف این ماده ترکیب آن با آب، شیر، ماست، اسموتی، سالاد یا اضافه کردن به آبمیوه های طبیعی است البته می توانید گرده گل را با عسل هم ترکیب کنید تا طعم بهتری را تجربه کنید.
اما بررسی محققین نشان داده که دوز استاندارد مصرف گرده گل به صورت شروع با میزان کم (3 تا 5 گرم) شروع کرده و به صورت پلکانی آن را افزایش دهید و طبق تجویز پزشک می توانید به 10 تا 15 گرم روزانه افزایش دهید.
البته دقت کنید که افرادی که به فرآورده های زنبور عسل حساسیت دارند، زنان بادار و شیرده و افرادی که داروهای ضد انعقاد یا کورتون مصرف می کنند بهتر است این محصول با تجویز پزشک و احتیاط مصرف کنید.
سوالات متداول
گرده گل از چه موادی تشکیل شده است؟
گرده گل یک سوپر فود است که از ترکیباتی مثل کربوهیدرات ها، ویتامین ها، چربی های مفید، مواد معدنی مفید و آنتی اکسیدان ها است.
آیا گرده گل منبعی از ویتامین ها و مواد معدنی است؟
بله گرده گل سرشار از ویتامین های A، B،C،D و E است و علاوه بر این ویتامین ها، گرده گل غنی از مواد معدنی مفید مثل کلسیم، آهن، روی، پتاسیم و منیزیم است که در مطلب خواص گرده گل برای مردان به صورت مفصل به آن ها اشاره کردیم.
میزان مصرف استاندارد گرده گل چقدر است؟
طبق توصیه و تجویز متخصصین میزان مصرف استاندارد گرده گل بین 3 تا 15 گرم بسته به هدف درمانی و شرایط سلامت عمومی است.
چه افرادی نباید گرده گل مصرف کنند؟
افرادی که به عسل طبیعی و فرآورده های زنبور عسل حساسیت دارند، سابقه حساسیت یا آلرژی، زنان باردار، زنان در دوران شیردهی و افرادی که داروهای خاصی مصرف می کنند بهتر است گرده گل مصرف نکنند یا با نظر پزشک متخصص مصرف کنند.
نتیجه گیری
ترکیبات گرده گل حاوی مجموعه کامل مثل کربوهیدرات ها، پروتئین ها، اسیدهای چرب ضروری، مواد معدنی، ویتامین ها و آنتی اکسیدان های طبیعی و قدرتمند است و این محصول را به یک سوپر فود یا ابر غذا تبدیل کرده است.
ترکیبات گرده گل بسته به نوع گیاه تغذیه شده، فصل برداشت و نوع فرآوری می تواند متفاوت باشد اما مصرف این ماده جدای از تغییر ترکیبات می تواند خواص درمانی مثل بهبود انرژی، تقویت سیستم ایمنی و سلامت عمومی بدن را برای شما به همراه داشته باشد.
اگر قصد خرید گرده گل اصل و با کیفیت دارید حتما دقت کنید که حتما از فروشگاه های معتبر و با تجربه خریداری کنید و میزان رطوبت آن که باید بین 6 تا 8 درصد باشد را نیز در نظر داشته باشید. در انتها امیدواریم که از مطالعه این مقاله لذت و استفاده کافی برده باشید و لطفا نظرات و تجربیات خود را با ما در بخش نظرات به اشتراک بگذارید.
مطالعه بیشتر: مضرات گرده گل
