خواص عسل برای کاهش کلسترول و چربی خون بالا – بررسی علمی + روش مصرف
کلسترول و چربی خون یکی از شایع ترین ترین مشکلات متابولیکی در دنیای امروز است و به صورت مستقیم با بیماری های قلبی، گرفتگی عروق و بروز سکته ارتباط دارد. مصرف عسل طبیعی همراه با داروهای رایج و اصلاح سبک زندگی به علت داشتن ترکیبات مفید، توجه بسیاری از پزشکان و متخصصین را به خود جلب کرده است.
نتایج تحقیقات علمی نشان داده که خواص عسل برای کاهش کلسترول و چربی خون فقط یک باور قدیمی طب سنتی نیست و این ماده به دلیل داشتن فلانوئیدها، پلی فنول ها و آنتی اکسیدان های طبیعی نقش مهمی در کاهش کلسترول بد (LDL)، افزایش کلسترول خوب خون (HDL) و کنترل تری گلیسیریدها دارد.
نکته بسیار مهم اینست که زمانی تاثیر عسل بر این بیماری قابل مشاهده است که از عسل به عنوان یک جایگزین قند و شیرین کننده های مصنوعی استفاده شود. فقط دقت کنید حتما عسل طبیعی و خام باشد.
در این مقاله قرار است به صورت تخصصی و علمی به بررسی دقیق نقش عسل در کاهش کلسترول و چربی خون بالا، نحوه و میزان مصرف، بهترین زمان مصرف، ترکیبات موثر و نکات مهم در انتخاب عسل بپردازیم اما بهتر است قبل از بررسی مطلب خواص عسل طبیعی را مطالعه کنید. پس تا انتها با ما همراه باشید.
چربی خون چیست؟
چربی خون به مجموعه چربی های موجود در گردش خون گفته می شود و مهم ترین چربی های خون HDL، LDL و تری گلیسیرید هستند؛ تعادل این سه فاکتور احتمال ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی را کاهش می دهد.

تعریف و تفاوت HDL، LDL و تری گلیسیرید
چربی بد خون (LDL): این چربی، حامل اصلی کلسترول به بافت های بدن است و زمانی که مقدار آن افزایش یابد تمایل آن به رسوب در دیواره رگ ها افزایش یافته و پلاک آترواسکلروتیک تولید می کند.
چربی خوب خون (HDL): این چربی، کلسترول اضافی را از رگ ها جمع کرده و به کبد باز می گرداند؛ هر چقدر میزان HDL در خون بیشتر باشد، عروق شما سالم تر می شود.
تری گلیسیرید (TG): این نوع کلسترول در واقع چربی ذخیره ای و منبع انرژی بدن است. تری گلیسیرید بالا با مقاومت به انسولین، کبد چرب و افزایش احتمال ابتلا به پانکراتیک (در مقادیر زیاد) و باعث HDL پایین می شود.
میزان استاندارد آزمایشگاهی
در این بخش قصد داریم تا محدوده های استاندارد آزمایشگاهی را بررسی کنیم اما به خاطر داشته باشید که این مقادیر به وضعیت بالینی و آزمایشگاه می تواند متفاوت باشد.
میزان LDL
- مطلوب: کمتر از 100
- ناحیه مرزی: 100-129
- بالا: 130-159
میزان HDL
- پایین: کمتر از 40 در مردان و کمتر از 50 در زنان
- بالا: 60 و بیشتر
تری گلیسیرید
- طبیعی: کمتر از 150
- مرزی: 150-199
- بالا: 200-499
- خیلی بالا: بالای 500
آیا عسل برای کاهش چربی خون مفید است؟
در این بخش قصد داریم تا به صورت علمی بررسی کنیم که آیا عسل برای چربی خون مفید است یا نه؟
مدیریت پروفایل چربی ها
نتایج بعضی از تحقیقات علمی معتبر نشان داده که استفاده از عسل به عنوان جایگزین قندهای مصنوعی می تواند باعث کاهش تری گلیسیرید و LDL شود و از طرف دیگر استفاده از عسل به جای شکر و قندهای مصنوعی پروفایل لیپیدی بهتری دارد.
مطالعه بیشتر: خواص عسل برای قلب
آنتی اکسیدان و پلی فنول ها
عسل خام سرشار از پلی فنول ها مثل فلانوئیدها و فنولیک اسید است که می توانند با مهار اکسیداسیون LDL موجب کاهش استرس اکسیداتیو و التهابات عروقی شود از تشکیل پلاک آترواسکلروتیک جلوگیری کند.
عسل های تیره تر انتخاب بهتری هستند (عسل سیاه) چرا که این عسل ها حاوی مقادیر بیشتری پلی فنول ها و ترکیبات آنتی اکسیدانی هستند. در نتیجه عسل آویشن و کنار تک گل می توانند با کاهش اکسیداسیون LDL انتخاب بهتری باشند.
مطالعه بیشتر: پلی فنول های موجود در عسل و نقش آن ها
روش ها مکمل
ترکیبات شبه نیاسین (B3): برخی از ترکیبات عسل طبیعی از نظر عملکرد شباهت زیادی به نیاسین یا B3 دارند، طبق تحقیقات علمی نیاسین می تواند در دوزهای کم و دارویی میزان تری گلیسرید را کاهش دهد.
با جایگزین کردن عسل به جای قندهای مصنوعی به دلیل داشتن شاخص گلیسمی پایین تر می تواند با کاهش مقاومت به انسولین میزان تری گلیسرید را کاهش داده و مقدار HDL را افزایش دهد.
آنتی اکسیدان های موجود در عسل موجب بهبود عملکرد اندوتلیال (تولید نیتریک اسید و گشاد شدن رگ ها) می شود و این فرآیند به طور مستقیم بر کنترل فشار خون و سلامت قلب و عروق تاثیرگذار است و از طرفی هم احتمال ریسک آترواسکلروز (گرفتگی عروق) را کاهش می دهد.
بهترین روش و میزان مصرف عسل برای کاهش چربی خون
برای اینکه بتوانید از تمام خواص عسل برای کاهش چربی خون و کلسترول بهره ببرید، روش و زمان مصرف از اهمیت زیادی برخوردار است چرا که مصرف نادرست و غیر اصولی عسل می تواند نتیجه عکس داشته باشد و موجب افزایش قند خون یا کالری دریافتی شود.
فقط در نظر داشته باشید که عسل را باید به عنوان یک جایگزین سالم به حای قندهای مصنوعی استفاده کنید و در این بخش قصد داریم به صورت علمی و تخصصی بهترین روش و میزان مصرف عسل برای کاهش چربی خون را بررسی کنیم.
دوز و زمان مصرف
- دوز پیشنهادی برای افراد سالم: روزانه 20 تا 40 گرم عسل طبیعی (حدود 1 تا 2 قاشق غذاخوری)
- بهترین زمان مصرف: صبح به صورت ناشتا همراه با آب ولرم، همراه با صبحانه یا به عنوان شیرین کننده در چای و دمنوش
نکته مهم: عسل را با آب داغ ترکیب نکنید چرا که دمای بیشتر از 45 درجه سانتیگراد باعث می شود ترکیبات آنزیمی و پلی فنولی عسل از بین برود.
مطالعه بیشتر: شاخص گلیسمی عسل در برابر شکر
طرز تهیه ترکیبات مفید و طرز تهیه
این ترکیبات یک مکمل مفید برای سبک زندگی سالم هستند و نقش مهمی در کاهش چربی خون دارند اما به هیچ وجه جایگزین درمانی نیستند:
ترکیب عسل و سرکه سیب رقیق شده با آب ولرم
- طرز تهیه: 1 قاشق چای خوری عسل خام + 1 قاشق چای خوری سرکه سیب + 1 لیوان آب ولرم
- روش مصرف: صبح ها به صورت ناشتا یا 2 ساعت پس از مصرف وعده های اصلی
- نحوه عملکرد: مصرف این ترکیب می تواند باعث کنترل اشتها و کاهش تری گلیسرید.
- هشدارها: افرادی که رفلاکس و زخم معده دارند باید رقیق تر شده و با احتیاط مصرف کنند.
مطالعه بیشتر: خواص سرکه سیب و عسل
ترکیب عسل و دارچین
- طرز تهیه: 1 قاشق غذاخوری عسل طبیعی + نصف قاشق چای خوری پودر دارچین تازه
- روش مصرف: ترکیب مخلوط شده را همراه با اوتمیل و ماست مصرف کنید.
- نحوه عملکرد: مصرف این ترکیب به دلیل داشتن پلی فنول های عسل و سینامالدهید و پلی فنول های دارچین از اکسیداسیون LDL و التهابات عروقی جلوگیری می کند.
- از مصرف طولانی مدت دارچین کاسیا خودداری کنید.
- مطالعه بیشتر: خواص عسل و دارچین
ترکیب پیاز و عسل
- طرز تهیه: آب پیاز تازه + به همان نسبت عسل خام
- روش مصرف: روزانه 1 تا 2 قاشق چای خوری همراه با وعده های غذایی مصرف کنید.
- نحوه عملکرد: کوارستین پیاز همراه با پلی فنول های عسل موجب بهبود پروفایل لیپیدی می شود.
- مطالعه بیشتر: خواص پیاز و عسل
کدام نوع عسل برای کاهش کلسترول و چربی خون مناسب است؟
برای بهبود پروفایل لیپیدی دو فاکتور حتی از نوع گل هم مهم تر است، این دو شاخص عبارتند از:
- عسل حتما باید خام باشد
- از عسل به عنوان جایگزین قندهای مصنوعی در رژیم های غذایی استفاده کنید.
شاخص های علمی انتخاب عسل
- عسل خام و طبیعی چرا که عسل خام حاوی آنزیم های طبیعی و پلی فنول ها است که موجب مهار اکسیداسیون LDL می شود.
- انتخاب عسل های تیره که بیانگر خواص آنتی اکسیدانی بیشتر است.
- انتخاب عسل هایی که برگه اصالت و تاییدیه آزمایشگاه هستند.
پیشنهادات هاچ لند
| نوع عسل | ویژگی ها |
|---|---|
| عسل آویشن | گزینه مناسب برای سلامت قلب، رنگ کهربایی تیره و سرشار از پلی فنول و آنتی اکسیدان های طبیعی |
| عسل کنار (سدر) | طعم ملایم و شیرینی طبیعی، انتخاب عالی برای جایگزینی قند روزانه و مناسب افراد با ذائقه حساس |
| عسل گون | رایج، خوش خوراک و قابل مصرف روزانه، مناسب برای برنامه جایگزینی شکر و کمک به کنترل چربی خون |
| عسل چهل گیاه | دارای ترکیبات گیاهی متنوع، گزینه روزمره برای صبحانه و نوشیدنی های گرم با خواص ضد التهابی |
| عسل سفید | لطیف و مناسب برای نوشیدنی ها، گزینه ای ایده آل برای افرادی که مزه های تند را دوست ندارند |
| عسل سیاه دانه | طبع گرم و عطری تند دارد و برای علاقه مندان به طعم های خاص و انرژی زا مناسب است |
| عسل زرشک | دارای رایحه خاص و رنگ زیبا، گزینه ای متفاوت برای تنوع مزه در برنامه جایگزینی شکر |
| عسل گشنیز | دارای عطر متمایز و مناسب مصرف همراه صبحانه برای کاهش مصرف قندهای صنعتی |
| عسل آویشن موم دار یا گون موم دار | گزینه ای مقوی برای میان وعده، فقط کالری را مدیریت کنید تا تری گلیسرید بالا نرود |
| عسل بادام کوهی، بادام تلخ، چهار مغز | دارای طعم های خاص و متفاوت برای پایبندی بهتر به جایگزینی شکر |
چه افرادی نباید برای کاهش چربی خون، عسل مصرف کنند؟
- افراد مبتلا به دیابت و سندرم متابولیک: همانطور که اشاره کردیم عسل قند دارد و افرادی که دیابت دارند باید طبق تجویز پزشک و پایش مرتب قند خون عسل مصرف کنند.
- افرادی که تری گلیسرید بالا دارند: زمانی که میزان تری گلیسرید بیش از 500 دارند بهتر است عسل مصرف نکنند.
- زنان در دوران بارداری و شیردهی: مصرف عسل برای افراد بزرگسال منعی ندارد اما مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی بهتر است با پزشک متخصص باشد.
- افرادی که به محصولات زنبور عسل حساسیت دارند: اگر به فرآورده های زنبور عسل حساسیت دارید بهتر است از مصرف آن خودداری کنید.
- تداخل دارویی: افرادی که نیکوتینیک اسید (نیاسین)، وافارین، استاتین و داروهای کاهش چربی مصرف می کنند بهتر است قبل از مصرف با متخصص مشورت کنند.
سوالات متداول درباره خواص عسل برای کاهش کلسترول و چربی خون
آیا عسل کلسترول دارد؟
خیر، عسل خام کلسترول ندارد اما می تواند به صورت غیر مستقیم موجب بهبود پروفایل چربی خون شود. طبق نتایج تحقیقات علمی مصرف عسل می تواند باعث کاهش LDL و تری گلیسرید شده و در بعضی از موارد HDL را افزایش دهد.
آیا عسل موحب بروز جوش می شود؟
افرادی که زمینه آکنه یا حساسیت های پوستی دارند مصرف عسل می تواند باعث تشدید علائم شود اما بهتر است قبل از مصرف بهتر است با پزشک متخصص مشورت کنید.
آیا عسل برای کم خونی مفید است؟
عسل حاوی مقادیر کمی آهن است، پلی فنول ها و آنتی اکسیدان های موجود در عسل طبیعی می تواند باعث کاهش التهاب می شود اما می تواند به صورت غیر مستقیم مفید باشد.
بهترین زمان مصرف عسل برای چربی خون؟
صبح به صورت ناشتا و همراه با آب ولرم، به صورت جایگزین قندهای مصنوعی در چای و دمنوش یا همراه با صبحانه به صورت روزانه
جمع بندی
عسل به صورت جایگزین شکر و قندهای مصنوعی هم باید به صورت متعادل مصرف شود. عسل خام به دلیل داشتن آنتی اکسیدان ها و پلی فنول های طبیعی می تواند باعث بهبود پروفایل چربی شود. تحقیقات علمی نشان داده مصرف عسل می تواند موجب کاهش تری گلیسرید چربی بد خون LDL و در مواردی افزایش HDL شود. اما دقت کنید اگر قصد خرید عسل طبیعی دارید می توانید به فروشگاه هاچ لند مراجعه کنید؛ در این مقاله سعی کردیم به صورت علمی و تخصصی به این موضوع بپردازیم. امیدواریم از مطالعه این مقاله لذت و استفاده کافی برده باشید لطفا نظرات خود را در این زمینه با ما به اشتراک بگذارید.
منابع علمی معتبر:
Effect of natural honey on lowering lipid profile
Prediction equations to estimate muscle mass using anthropometric data: a systematic review
