کف کردن عسل نشانه طبیعی بودن یا فاسد شدن؟!
دیدن لایه ای سفید و کف مانند روی عسل یا همان کف کردن عسل می تواند برای بعضی از افراد نگران کننده باشد خصوصا زمانی که نمی دانیم این کف نشانه طبیعی یا فاسد بودن عسل می باشد. در واقع کف عسل، لایه ای فوم مانند از حباب های هوا، ذرات موم، گرده گل و ترکیبات طبیعی مثل ساپونین است و غالبا هنگام استخراج، هم زدن یا در عسل های گیاهی مثل عسل کنار به وجود می آید.
کف روی عسل طبیعی در اکثر مواقع طبیعی است و منعی برای مصرف ندارد اما اگر بوی ترش یا الکلی داشت و مزه آن تغییر کرد نشانه تخمیر یا فساد است و باید آن را مصرف نکنید. اگر به دنبال خرید عسل طبیعی با برگه آزمایشگاه هستید می توانید به بخش فروشگاه مراجعه کنید تا محصولی تهیه کنید که کیفیت و خلوص بالایی دارد.
فهرست مطالب
کف عسل چیست؟
کف عسل همانطور که اشاره کردیم یک فوم طبیعی است که از حباب های هوا، ذرات ریز مثل موم، گرده گل و ترکیبات گیاهی است که بر روی سطح عسل تشکیل می شود. وجود آنزیم هایی مثل اینورتاز و گلوکز اکسیداز و ویسکوزیته بالا در عسل خام موجب ایجاد حباب ها و ماندگاری آن بر روی سطح محصول باقی بماند و به شکل یک کف دیده می شود.
اما از دیدگاه پزشکی مدرن باید دو حالت را در نظر بگیریم:
- فوم سطحی پایدار: کف سبک و یکدستی است که معمولا در عسل های خام یا گیاهی که ساپونین دارند ایجاد می شود که این کف طبیعی بوده و منعی برای مصرف ندارد.
- کف ناپایدار تخمیری: کف های درشت که بوی ترش یا الکلی می دهند که نشان دهنده فساد، تخمیر و رطوبت بالای عسل است و نباید این محصول را مصرف کرد.
بنابراین کف روی عسل به معنای خرابی نیست و باید بررسی کرد تا دلیل آن را بهتر متوجه شویم.
علت کف کردن عسل چیست؟
همانطور که اشاره کردیم کف کردن عسل نشانه فاسد شدن نیست و بسته به شرایط استخراج عسل، ترکیبات گیاهی و کیفیت نگهداری علل مختلفی برای ایجاد این کف وجود دارد و در این بخش به شش علت اصلی ایجاد کف اشاره خواهیم کرد.
1- ورود هوا در بسته بندی و جابجایی
هنگام انتقال عسل از مخازن بزرگ به ظروف بسته بندی و جابجایی حباب های هوا به بافت غلیظ عسل تزریق می شوند و گیر می افتند و به مرور زمان به سطح انتقال پیدا می کنند اما این کف ضرری نداشته و منعی برای مصرف ندارد.
2- هم زدن یا حرارت دادن عسل
گازهای محلول و ترکیبات فرار عسل، هنگام حرارت دادن یا هم زدن سریع از آن خارج می شوند و همین موضوع باعث ایجاد کف می شود و اگر حرارت شما حرارت زیادی به عسل بدهید عسل آنزیم و ترکیبات آنتی اکسیدانی خود را از دست داده و موجب تغییر رنگ عسل می شود.
3- ترکیبات گیاهی کف زا (ساپونین ها)
شهد برخی از گیاهان مثل افرا، خارشتر و عسل کنار (سدر) شامل ساپونین هستند، این ماده خواص کف کنندگی و امولسیون کنندگی دارد و موجب ایجاد کف طبیعی می شود اما این کف عسل نشان دهنده فاسد شدن نیست و علاوه بر این خواص دارویی و درمانی دارد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خواص عسل کنار می توانید این مقاله را در بخش بلاگ هاچ لند مطالعه کنید.
مطالعه بیشتر: پلی فنول های موجود در عسل
4- آنزیم ها و مواد کلوئیدی
عسل خام حاوی ذرات ریز گرده گل، موم عسل و آنزیم هایی مانند اینورتاز و دیاستاز است و حضور این مواد در سطح عسل جمع شده و به شکل کف دیده می شود.
5- تازه و خام بودن عسل
عسل های غیر پاستوریزه یا خام و تازه برداشت شده به دلیل فیلتر نشدن حاوی کف زیادی زیادی است که نشانه سلامت و طبیعی بودن محصول است.
6- تخمیر به علت رطوبت بالا
زمانی که رطوبت عسل بیش از میزان مجاز باشد یا در محیط های مرطوب نگهداری شود مخمرها شروع به فعالیت می کنند و در نتیجه دی اکسید کربن ایجاد شده موجب ایجاد کف ناپایدار می شود که بوی ترش و الکلی می دهد و نشان دهنده فساد است.
کف کردن عسل کنار (سدر)
یکی از اصلی ترین سوال ها درباره عسل کنار این است که چرا عسل کنار نسبت به سایر عسل ها بیشتر کف می کند؟ برای پاسخ دادن به این سوال باید با ماده ای با نام ساپونین آشنا شویم، ساپونین ماده ای گیاهی است که در شهد درخت کنار وجود دارد و موجب کف کردن عسل می شود.
تعریف علمی ساپونین
ساپونین مجموعه ای گلیکوزیدهای گیاهی است که در تماس با آب یا هوا بافتی شبیه کف صابون ایجاد می کند که این مواد خواص دارویی و درمانی متعددی دارد:
- خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی
- خاصیت ضد میکروبی و ضد قارچ
- تقویت سیستم ایمنی
- استفاده در صنایع غذایی، دارویی و آرایشی
یکی از علل اصلی ایجاد شدن کف در عسل کنار وجود ساپونین در این عسل طبیعی است.
خیلی از تولید کنندگان عسل طبیعی برای ایجاد ظاهر بهتر این کف را بر می دارند و برداشتن این کف عسل موجب ماندگاری بیشتر هم می شود اما نکته اینجاست با گرفتن کف خیلی از ترکیبات مفید مثل گرده گل اصل، ساپونین، موم و پروتئین ها از بین می روند، پس اگر قصد استفاده از خواص درمانی دارید عسل کف گرفته انتخاب مناسب تری است.
کم شدن کف عسل
کف کردن عسل، امری طبیعی است اما برخی از مصرف کنندگان به دلیل کمبود اطلاعات عسل های شفاف و یکدست را ترجیح می دهند و در این بخش قصد داریم چند نکته که با انجام آن ها می توانیم کف را بدون افت کیفیت یا خواص عسل کاهش دهیم را معرفی کنیم.
- استراحت دادن: پس از برداشت، عسل باید 24 تا 48 ساعت در مخازن بماند و استراحت کند تا حباب ها از عسل خارج شوند.
- آرام پر کردن: هنگام تزریق عسل به ظروف بسته بندی، عسل را به صورت آرام بریزیم تا هوا وارد عسل نشود.
- زیاد هم نزدن: هر مقداری که عسل بیشتر هم زده شود احتمال ورود هوا و ایجاد کف بیشتر می شود.
- نگهداری در دمای اتاق: بهترین شرایط برای کاهش کف در عین حفظ کیفیت نگهداری آن در دمای معتدل و اتاق ( 18 تا 25 درجه سانتیگراد) است.
- استفاده از پلاستیک: اگر با رعایت تمام نکات فوق باز هم کف روی عسل شکل گرفت می توانید یک پلاستیک تمیز را آرام روی سطح عسل قرار دهید تا کف به آن بچسبد.
تشخیص عسل طبیعی از تقلبی
یکی از بهترین روش های تشخیص عسل طبیعی از تقلبی بررسی و تحلیل برگه آزمایش عسل است که مهم ترین این شاخص های آزمایشگاهی عبارتند از رطوبت، ساکارز، دیاستاز و HMF است.
- رطوبت: عسل طبیعی رطوبت پایینی دارد اما اگر رطوبت عسل بیش از حد باشد امکان تخمیر و فساد آن افزایش پیدا می کند و شما می توانید در برگه آزمایش میزان رطوبت را بررسی کنید، میزان مجاز رطوبت برای عسل طبق استانداردهای بین المللی زیر 20 درصد است.
- ساکارز: میزان ساکارز یکی از شاخص های مهم تشخیص عسل اصل است و اگر ساکارز عسل زیر 5 درصد باشد می توانید کمی نسبت به کیفیت محصول اطمینان حاصل پیدا کنید.
- دیاستاز: شاخص دیاستاز نشان دهنده وجود آنزیم های فعال در عسل است و وجود این آنزیم بیانگر خام بودن و عدم حرارت دیدن عسل است.
- میزان HMF :HMF یکی از پارامترهای بررسی حرارت دهی و ماندگاری عسل است و میزان کم این شاخص نشان دهنده تازگی و خام بودن عسل است.
مطالعه بیشتر: بهترین روش نگهداری عسل
سوالات متداول درباره کف کردن عسل
کف روی عسل نشانه تقلبی بودن است؟
نه، در اغلب موارد کف کردن عسل به دلیل وجود حباب های هوا، ساپونین و ذرات کوچک مثل موم و گرده گل است و فقط زمانی نشانه فاسد شدن یا تقلبی بودن است که این کف بوی ترش یا الکل بدهد.
کف عسل کنار، طبیعی است؟
بله، عسل کنار (سدر) به دلیل اینکه حاوی ساپونین است معمولا نسبت به انواع عسل طبیعی بیشتر کف می کند و اصلا نشانه فاسد شدن یا تقلبی بودن عسل نیست.
کف عسل را می توان خورد؟
بله، کف عسل طبیعی حاوی ترکیبات مفید است که خواص دارویی و درمانی زیادی دارد و منعی برای مصرف ندارد، فقط در حالتی نباید این کف را خورد که بوی ترش و الکل بدهد.
نحوه برداشتن کف عسل؟
ساده ترین روش برای برداشتن کف عسل قرار دادن یک پلاستیک تمیز روی سطح عسل است تا کف به آن بچسبد همچنین می توانید با یک قاشق خشک و تمیز کف را بردارید.
جمع بندی
کف کردن عسل به معنای فاسد شدن و خرابی نیست ایجاد این کف دلایل مختلفی دارد و باید این کف بررسی شود و اگر بوی ترش یا الکلی داشته باشد فاسد شده و نباید مصرف کرد اما برای اطمینان بیشتر بهتر است از برندهای معتبر و تخصصی مثل هاچ لند که محصولات با کیفیت و برگه تاییدیه آزمایشگاهی ارائه می دهند خریداری کنید.
